صربستان هنوز عضو شنگن نيست حال آن كه تا حدود زيادي از استانداردهاي سبك زندگي اروپايي كشورهايي چون مجارستان و اتريش بهرهمند است.
اين ويژگيها ميتواند براي سفر هموطنانمان به مقاصد متتنوعی در کشور صربستان جذاب باشد.
موقعيت راهبردي صربستان در گذر تاريخ با ناملايمات فراواني همراه بوده و نزاعهاي منطقهاي و بينالمللي را به خود ديده است.
حالا، صربها منافع خود را در آرامش ميجويند و با گسترش روابط گردشگري در تلاش هستند تا زيباييهاي فراوان اين منطقه را براي جذب گردشگران بينالمللي به كار گيرند.
مناطقي از صربستان در جريان نزاعها و كشمكشها بارها ويران شده و بخشهايي از اين سرزمين از دست رفته است.
اين موضوع را از بناهاي يادبود و تنديسهاي برجا مانده از امپراتوريهاي اتريش، عثماني و مجارستان ميتوان فهميد كه سالها براي در اختيار گرفتن صربستان و منابع طبيعي آن در تكاپو بودند.
موقعیت راهبردی صربستان
صربستان مركز و غرب اروپا را به كشورهاي يونان، تركيه، قاره آسيا، آفريقا و منطقه خاورميانه پيوند ميدهد.
اهالي صربستان بهرغم اينكه از قرار گرفتن كشورشان در قلب اين مسير مواصلاتي گريزناپذير، رنج و خسارتهاي زيادي را متحمل شدهاند، اما با يك مشاهده اجمالي مهماننواز و با محبت هستند.
نكته قابل توجه در صربستان تسلط مردم به زبان انگليسي است. صربستان در قلب بالكان جايگاه خود را در چهارراه اروپا بين شرق و غرب به رخ ميكشد.
ورود به بلگراد در یک روز ابری
سفر به صربستان با هواپيما گزينه اول است.
هواپيمايي تركيش در اين بازار، توانسته نقش پيش رو در این بازار داشته باشد. از طريق استانبول به واسطه دو ساعت امكان ارتباط با بلگراد پایتخت صربستان فراهم ميشود.
بلگراد، پايتخت صربستان، در 400 كيلومتري پايتختهاي اصلي منطقه قرار دارد، و به همين دليل به مركزي براي بازديد از مقاصد متنوع اروپاي جنوب شرقي تبديل شده است.
چنانچه مسافر بخش تجاري هواپيمايي تركيش باشيد اين امكان را خواهيد داشت كه از سالن اختصاصي پذيرايي اين شركت هواپيمايي نيز در فرودگاه آتاتورك استانبول بهرهمند شويد.
در سال 2017 ”اسكاي تركس” كه به شركتهاي هواپيمايي امتياز ميدهد امكانات سالن اختصاصي هواپيمايي تركيش را به عنوان بهترين پذيرايي در پرواز در بيزينس كلاس و بهترين پذيرايي در سالن cip معرفي كرده است.
در يك روز ابري وارد فرودگاه بازسازي شده نيكولا تسلا در بلگراد شدم.
اين فرودگاه در سال 2016، 5 ميليون مسافر را به خود جذب كرده بود.
بلگراد 1.7 ميليون نفر جمعيت دارد و نقطه ورود به كشور صربستان است.
هواي ماه مهر، و خنكاي پاييز بسيار دلپذير است. گشت و گذار را از مركز شهر آغاز كردم.
خانهها و مغازهها در صربستان همچنان سبك و سياق قديمي خود را حفظ كردهاند.
در ميانه ميدان جمهوري، تنديسي از شاهزاده صرب سوار بر اسب مشاهده ميشود كه با دست به دوردستها اشاره ميكند.
خيابان مشرف به آن ”كنز ميخايلوا” اجتماع رهگذران و گردشگران است.
مركز خريد شهر بلگراد، گذرگاه جذابي براي پيادهروي است.
اين گردشگاه ميدان جمهوري را به بوستان كاله مگدان (Kalemegdan) پيوند ميدهد.
نقاشان هنرمند و فروشندگان كتاب در جاي جاي اين خيابان بساط پهن كردهاند.
بناهاي تاريخي و فرهنگي ارزشمندي در اين خيابان به چشم ميخورد كه براي نمونه ميتوان به هتل سرپسكا كرونا (ملقب به تاج صربستان) اشاره كرد.
اين بنا در سالهايي نه چندان دور مجللترين رستوران بلگراد تلقي ميشد و حالا با تغيير كاربري تبديل به كتابخانه شهر شده است.
موزه نیکلا تسلا، نابغهای که جهان را تکان داد
اما يكي از جالبترين دیدنیهای صربستان كه گردشگران ايراني نبايد از قلم بياندازند بازديد از موزه نيكلا تسلا نابغه و دانشمند صرب است.
تسلا هم عصر توماس اديسون بود كه به آمريكا مهاجرت كرد.
نظر غالب اديسون در انتقال برق از طريق دكلها و سيمها اجازه نداد تا ايده انتقال بيسيم برق كه نيكولا تسلا مبدع آن بود فراگير شود.
اما در همين موزه، مهتابيهايي را به دست ما دادند كه برق از طريق يك روتر به طور بيسيم، به نوك مهتابي منتقل ميشد و آن را روشن ميكرد.
اين موزه علمي براي علاقهمندان به مهندسي و فيزيك خاطرهانگيز و جالب توجه است. خاكستر نيكولا تسلا در گوي طلايي همراه با وسايل شخصي او نگهداري مي شود.
چشم انداز بلگراد از فراز دانوب
فروشگاهها و برندهاي تجاري، جاي جاي بلگراد را همانند ساير شهرهاي مدرن اروپا يكي پس از ديگري فتح كردهاند.
در همين حال قلعههاي قديمي نيز گرداگرد شهر از ديرباز برجاي ماندهاند كه ديدن آن ها خالي از لطف نيست.
نمونه آن قلعه بسيار بلند بلگراد است كه اين امكان را براي رهگذران ايجاد ميكند
صحنه شكوهمند و پرجلوهاي از شهر – دلتاي حاصل از الحاق دو رودخانه ”ساو” و “دانوب” را به تماشا بنشينند.
اين محصولات گردشگري اصلي بلگراد براي بازار بينالمللي است.
بازديدهاي شهري، خريد، رودخانه دانوب، ميراث فرهنگي و تاريخي، تفريحات ماجراجويانه و جشنوارهها در سرتاسر سال برپاست.
دانوب از سرچشمه خود تا دلتاي مقصد نهايياش در درياي سياه، راه ارتباطي عمده و اصلي در ميان 10 كشور اروپاست.
آلمان، اتريش، اسلواكي، مجارستان، كرواسي، صربستان، روماني، بلغارستان، مولداوي و اوكراين را در بر ميگيرد.
588 كيلومتر از رودخانه دانوب يعني چيزي در حدود يك پنجم كل طول آن از ميان اراضي صربستان ميگذرد.
به ويژه كه رودخانه زيباي دانوب زيباييهاي بلگراد را دوچندان ميكند.
دو رودخانه”ساو” و “دانوب” در دژ بلگراد به هم ميرسند كه توسط پارك زيباي كالمگدان احاطه شده است.
همينطور گستره وسيعي از هتلهاي با كيفيت همراه با برندهاي تجاري، بوتيك هتلهاي دنج،
همچنين خدماتي براي رويدادهاي تجاري و مسافران تجاري MICE، بلگراد را به يكي از مقصدهاي پيش رو تجاري و رويدادي دنيا تبديل كرده است.
به فاصله كمي از بلگراد در سواحل دو طرف رودخانه دانوب، منطقه åزمونò بخش مستقلي از شهر است.
به نوعي منطقه حومهاي است كه رستورانهاي متعدد حاشيه رودخانه دانوب را در آن ميتوانيد پيدا كنيد.
اين رستورانها متنوع هستند و معماريهاي جالب و گيرايي دارند.
زمون يك منطقه فرهنگي
اينجا محل زندگي نويسندگان و هنرمندان سرشناس صرب است از جمله اين كه “اسكادارليا ايواندريج” كه رمانش جايزه نوبل گرفت.
حالا خياباني به نام اسكادارليا چهره سنتي صربستان را به خوبي به نمايش گذاشته است.
شاعران و نقاشان در اسكادارليا پاتوق داشتند و هنوز هم تعداد قابل توجهي گالري هنري در اين منطقه يافت ميشود.
خيابان به طور سنتي با قلوهسنگها سنگفرش و هموار شده است و نوازندگان خياباني شبهنگام حس و حال گذر در منطقه را روحي بخشيدهاند.
در “زمون” با برجي استوار با نام گاردوش روبرو ميشويد كه يادبود امپراتوري مجارستان است.
نمونههاي قبلي از اين برج در اين منطقه تخريب شده و تنها نمونهاي است كه سالم مانده و موجب مباهات مردم زمون است.
از بلنداي برج گاردوش، پيج و تاب رودخانه دانوب را به زيبايي مشاهده ميكنيد.
اين برج زماني مرز بين دو امپراتوري اتريش و تركهاي عثماني بود و حالا حوالي آن را رستورانهاي سنتي فراوان احاطه كرده است.
از بلگراد، دسترسي به بسياري از مكانها و طبيعت اطراف امكانپذير شده است.
يكي از اين مكانهاي زيبا، آوالا نام دارد كه در آن يادمان ”نزننگ يوناكا “مقبره سرباز گمنام) به ياد كشتهشدگان جنگ جهاني اول خودنمايي ميكند.
در ساخت اين بناي يادبود، از معماري آرامگاه كوروش كبير در پاسارگاد الهام گرفتهاند.
هشت مجسمه عظيم دختر نماد هشت منطقه يوگسلاوي سابق سقف اين بناي يادبود را بر شانه گرفتهاند.
“نوي ساد” آتن صربستان
بلگراد را به مقصد استان خودمحتار ويوودينا به مركزيت نويساد در شمال غرب صربستان ترك ميكنم.
اصطلاح ويوودينا در واقع يك صفت ملكي است و به اين معني كه شهر به طايفه ويوودها تعلق دارد.
تا اواخر جنگ جهاني اول، ويوودينا تحت پادشاهي مجارستان - اتريش اداره ميشد
بنابراين شيوه معماري، هنر، فرهنگ و آشپزي اين منطقه تمام رنگ بوي سبك مجارها و اتريشيها را دارد.
åنويسادò آنقدر آثار تاريخي و قديمي زياد است كه از آن به عنوان آتن صربستان ياد ميكنند.
از بلگراد تا نويساد دشت وسيعي با بزرگراهي فراخ پيش روست.
در ادامه جاده دوبانده معمولي است كه پليس بادوربينهاي دستي ترافيك را ميپايد.
خودرو به سمت جاده فرعي ميپيچد.
هر چه جلوتر ميرويم، جاده به سمت نويساد باريكتر و فضا رنگ و بوي جادههاي روستايي به خود ميگيرد.
هرچند رانندگي كندتر ميشود متقابلا فرصت بيشتري داريم تا زيباييهاي مسير را مشاهده كنيم.
پيچ و خم تپههاي سرسبز و دشتهاي سرشار از محصولات كشاورزي پيش روست.
باران با سرعت بيشتري به پنجره خودرو برخورد ميكند و به لطافت هوا افزوده ميشود.
هرچه جلوتر مي روم بافت منطقه سنتيتر ميشود.
در جاي جاي اين شهر هنوز ميتوان آثار و سبك زندگي قرن ۹۱ را مشاهده كرد.
قلعه پترو وارادین
جمعيت ۳۰۰ هزار نفر نويساد از رودخانه دانوب چه در زمينه گردشگري و چه در زمينه حمل و نقل به درستي بهره ميبرد.
در بلنداي شهر، قلعه مشهور اين شهر با نام ”پترو وارادين”خودنمايي ميكند.
بخش مهمي از اين قلعه گالري آثار هنري، موزه، رصدخانه و آرشيو شهر و نمايشگاه است.
پترووارادين بزرگترين قلعه در صربستان است.
هجوم مهاجران در مقياسي گسترده به منطقهاي واقع در ساحل سمت چپ رودخانه دانوب، در اواخر قرن 17 موجب شد تا اين قلعه پا بگيرد.
مكان قلعه كنوني بنا به شواهد باستانشناسي كوچگاه انسانهاي اوليه بود و اولين قلعه را روميان برپا كردند.
امپراتوري اتريش دو بار اين قلعه را فتح كرد.
در بخش مركزي شهر نويساد، كليساي مريم مقدس و ساختمان تئاتر ملي متعلق به قرن ۸۱ پرابهت و سالم برپا مانده است.
در بالاي قلعه برج ساعت قرار گرفته است كه برخلاف ساعتهاي معمولي عقربه بزرگ نشان دهنده ساعت است نه عقربه كوچك!
تا دريانوردان رودخانه دانوب بتوانند از فاصله دور زمان را تشخيص دهند.
حاجتمندان و عاشقان بر نردههايي كه دورتا دور برج ساعت تعبيه شده، قفلهايي را بستهاند با اين آرزو كه روزي اقبالشان گشوده شود.
جشنوارهها در صربستان
در ابتداي فصل تابستان در صربستان نویساد به مدت 4 روز ميزبان بزرگترين جشنواره موسيقي اروپا با نام exit هستند.
كليه علاقهمندان به موسيقي از نقاط مختلف جهان به صربستان ميآيند.
اين جشنواره در سال 2013 از جانب كميته جايزه جشنوارههاي اروپا جايزه برترين جشنواره بزرگ را دريافت كرد.
3 صومعه و يك سايت ميراث رومي در فهرست ميراث جهاني قرار دارد.
صربستان يكي از مناطق حفاظت شده اروپا است كه گردشگران اين فرصت را دارند
تا از 5 پارك ملي و بيش از 30 پارك طبيعت و ذخيرهگاههاي حيات وحش بازديد كنند.
علاوه بر آن در صرستان شمار زيادي از جشنوارههاي موسيقي تئاتر و فيلم و رويدادهاي ادبي و مسابقات ورزشي برپاست.
نمايشهاي متنوع و جذابي كه برخاسته از خلاقيتهاي سنتي ملت صربستان است.
رويدادهاي جالبي چون هرس كردن چمن در دامنههاي كوهستان راياتس، روزهاي چوپانان در شهرك كوسيريچ، انگورچيني در مناطقي كه پرورش مو برگزار میشود.
جشن سوپ ماهي و جشنواره گوجه فرنگي از دیگر مراسم آیینی صربستان است.
يكي ديگر از جشنوارههاي جالب در صربستان را انجمن شيپورچيان شهرستان كوچك گوچا در نزديكي شهر چاچاك ترتيب ميدهد
و همه ساله شيپورجيان مهارت و تواناييهاي خود را در نواختن شيپور به نمايش ميگذارند.
خوش خوراكي در صربستان
خوراك در صربستان كاملا با ذائقه ايراني تناسب دارد.
فراواني و گوناگوني محصولات كشاورزي كه عمدتا با استفاده از منابع و مواد طبيعي توليد شدهاند.
گذرتان كه به رستورانهاي كنار رودخانه و درياچهها افتاد از سوپ ماهي غفلت نكنيد.
در مناطق كوهستاني صربستان گوشت بره و گوساله همراه با سيبزميني به شكلهاي مختلف طبخ و ارايه ميشود.
اهالي صرب عادت دارند كه غذاها را به آرامي و در حرارت ملايم بر روي اجاقهاي هيزمي بپزند.
در مناطق دشت غذاها از كلم و انواع سوپ و گوشت طيور به دست ميآيد.
سالادها هم در صربستان مشتريان پروپاقرصي دارد و هميشه در دسترس هستند.
وقتي صحبت از دسر ميشود هر منطقهاي در صربستان دسر مخصوص دارد
كه از ذائقه غذايي كشورهاي همجوار تاثير پذيرفته است.
بوي گوشت كبابي، كباب كوبيده و كوباسيتسه (گوشت چرخ كرده به همراه ادويه آماده شده در روده)
در رستورانها به مشام مي رسد.
حس عاشقانه در سالاشها
براي اين كه بتوانيد از خوراكهاي صربستان بيشترين بهره را ببريد بهتر است در”سالاش”هاي منطقه اقامت كنيد.
در حومهي شهر نويساد ”سالاش” به املاك گسترده روستاييان ميگويند
كه حس عاشقانهاي را نسبت به زندگي سنتي در مسافران و گردشگران بيدار ميكند.
همان فرهنگي كه ما به عنوان بوم گردي و اقامت در خانههاي روستايي از آن ياد ميكنيم.
سالاشها امروزه خوابگاه شبانه گردشگران در صربستان هستند كه با زندگي مردمان بومي منطقه كاملا درآميخته است.
