ویژه سفر

صنعت گردشگری جراحی ساختاری نیاز دارد

ماهنامه سفر با همکاری مرکز  تسهیل و توسعه کسب و کارهای نوین حوزه گردشگری دیدگاه‌های گزینه‌های مطرح شده برای تصدی وزارت گردشگری را با فعالان گردشگری به بحث می‌گذارد.

 رامین مهمان‌پرست در کلاب ماهنامه سفر به پرسش‌های فعالان گردشگری پاسخ گفت. او در شرح برنامه‌های خود با اشاره به کسری بودجه عظیم بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار میلیارد تومان کشور و ۶۷۰ هزار میلیارد تومان پروژه‌های نیمه تمام که بخشی از میراث برجا مانده برای دولت ابراهیم رییسی است  خاطرنشان کرد که کشورمان در لبه پرتگاه قرار گرفته و باید با تغییرات بزرگ و جراحی در ساختار اداری و مدیریتی نجات بدهیم.

او تاکید کرد که تا این تغییرات در نظر گرفته نشود، در چنین شرایطی بهترین افرادی که شما سراغ دارید نمی‌توانند کاری را از پیش ببرند. از هم اکنون لازم است خود را برای تصمیمات بزرگ آماده کنیم تا کشور از این مهلکه نجات پیدا کند. از نگاه رامین مهمان‌پرست، تحول در ساختارهای اداری، کوچک‌سازی و پرداخت مالیات و تصمیمات مدیریتی می‌تواند برای تامین نیازهای توسعه‌ای وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری راهگشا باشد. 

با این دید یکی از وزارتخانه‌ها که باید با تحول بزرگ روبرو شود وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و اهمیت و شان آن نباید کمتر از وزارت نفت و صمت باشد تا در همه بدنه کشور به شکل متوازن اشتغال‌زایی را محقق کند.

همایون ذرقانی مدیرمسئول ماهنامه سفر با اشاره این موضوع که گردشگری معلول یک نظام توسعه یافته اقتصادی است و نه لزوما عامل آن تاکید کرد: آن‌چه که در الگوهای موفق و توسعه یافته گردشگری سراغ داریم، دولت‌ها زیرساخت‌ و شبکه‌سازی‌های توسعه‌ای را فراهم کرده و صنعت گردشگری محصول چنین رشد و توسعه‌ای هستند. در چنین بستر همواری، بخش خصوصی طرح‌های توسعه‌ای گردشگری خود را با سرعت و شتاب دنبال می‌کند.

دکتر کریمی رییس هیات مدیره مرکز تسهیل و توسعه کسب‌وکارهای نوین حوزه گردشگری نیز لازمه موفقیت وزیر گردشگری آینده را تلاش و برنامه‌ریزی هدفمند او  برای زدودن ایران‌هراسی از افکار عمومی جهان برشمرد و  اصلاحات ساختاری را از لوازم اصلی این کار دانست.

برنامه‌های مهمان‌پرست چیست؟

رامین مهمان‌پرست در ادامه بحث برنامه‌های خود را چنین تشریح کرد:‌ ابتدا  با شناخت کلی از فضای گردشگری ایران لازم است تا به مولفه‌های اساسی آن توجه شود. تخصص من دیپلماسی عمومی است و گردشگری در چنین فضایی یک دبپلماسی قوی را به نمایش خواهد گذاشت که حتما وزارت امور خارجه و فرهنگ و ارتباطات نقش مهمی دارند و این هماهنگی را وزارت گردشگری انجام می‌دهد. با دیپلماسی عمومی چهره کشور را  تغییر می‌دهیم و ایران هراسی را از افکار عمومی جهان محو می‌کنیم.  نباید مردم دنیا از آمدن به کشور ما هراس داشته باشند. این تبلیغات منفی موجب شده تصورات غیرواقعی در ذهن گردشگران خارجی شکل بگیرد که تصور می‌کنند در ایران امنیت نیست و کشور در جنگ است! هنر اصلی ما  در گردشگری آن است که از سرمایه‌های نهفته در میراث فرهنگی و صنایع دستی به خوبی استفاده کنیم.

در موضوع رفت‌وآمد ایرانیان خارج از کشور حتما تسهیلات جدی ایجاد می‌کنیم و این کار با هماهنگی دستگاه‌های نظارتی مسئول باید صورت بگیرد. تا نتوانیم  افکار عمومی مردم دنیا را برای سفر به ایران قانع کنیم، نمی‌توانیم تحولی در گردشگری کشور به وجود بیاوریم. بخش خصوصی بازوی اجرایی تمامی فعالیت‌های من خواهد بود و نقشه راه را کاملا با مشارکت بخش خصوصی طراحی و اجرا خواهیم کرد.

یکی از تصمیماتی که می‌تواند صنعت گردشگری را توسعه دهد، ایجاد جذابیت برای پروازهای خارجی به فرودگاه‌های بین‌المللی شهرهای کشورمان است.  اگر برای هر پرواز بین‌المللی ۲۰۰۰ یورو تسهیلات تشویقی در نظر بگیریم، به طوری که تشریفات نشست و برخاست کمتری به نسبت سایر کشورهای همجوار ارایه شود، قادر خواهیم بود دستکم  ۱۰۰ پرواز در هر روز را ترعیب کنیم در فرودگاه‌ها و فضاهای پروازی کشور وارد شوند. این تصمیم سالانه۷۳ میلیون دلار هزینه دارد منتهی از جذب پروازهای عبوری و نشست‌و برخاست پروازهای خارجی طبق محاسبات من، ۵ میلیون مسافر عبوری در فرودگاه‌ها جذب خواهند شد و ۱۰ درصد مسافران آن انگیزه خواهند داشت  سفری دوباره به کشورمان داشته باشند و دستکم ۶ تا ۷ برابر این هزینه به صورت درآمد به کشور باز می‌گردد.

تردیدهای بخش خصوصی

در این کلاب، نمایندگانی از بخش خصوصی دیدگاه‌ها و دغدغه‌های خود را مطرح کردند. آن‌ها بر این باور بودند که برنامه‌های ارایه شده از سوی رامین مهمان‌پرست، مورد توافق همه کارشناسان اهل فن هم هست، منتهی در اجرا زمانی با ناکامی‌هایی روبرو می‌شود که چنین باوری در حاکمیت شکل نگرفته باشد. کمااینکه تاکنون توسعه صنعت گردشگری ایران ضرورت و اولویت نبوده است. امروزه به دلیل فراگیری کرونا، هتل‌ها با مشکلات فراوان دست به گریبان هستند، بایدهای ارایه شده از سوی ایشان نکته تازه‌ای ندارد و تا وفاق در کلیت حاکمیت شکل نگیرد آن نتایج رویایی حاصل نمی‌شود. برای مثال بسیاری از اجزای صنعت گردشگری از جمله فرودگاه و پلیس  آمادگی لازم برای مهمان‌نوازی شایسته را ندارند. مامور پلیس ما هنوز نمی‌تواند انگلیسی صحبت کند، دو پرواز که با هم به فرودگاه امام می‌نشیند، آسانسور فرودگاه از کارایی باز می‌ماند! حمل و نقل فشل است. دلالان در گردشگری جولان می‌دهند و  رویکردهای سیاسی شدید صنعت گردشگری را از تاب و توان انداخته است.

نمونه بارز این بی‌توجهی به صنعت گردشگری،  سیاست گذاری اخیر بود بود که گردشگران را در ارزوی واکسن رایگان به ارمنستان سوق داد و موجبات تحقیر هموطنان را فراهم کرد.

دکتر علی‌رضا رحیم پور کارشناس هتلداری پرسش‌های اساسی در خصوص تنش‌زدایی با کشورهای همسایه را مطرح کرد و ابراهیم پورفرج رییس جامعه تورگردانان در این کلاب خاطرنشان کرد که تغییر نگرش به صنعت گردشگری باید در سطح بالای کشور اتفاق بیافتد. ایران صاحب تاریخ و تمدن است. این تغییر اگر اتفاق نیافتد نه تنها صنعت گردشگری بلکه تمامی مزیت‌های نسبی اقتصاد و فرهنگ رو به قهقرا می‌رود و دیگر فرصتی برای آزمون و خطا نیست.

پورفرج گفت: اگر شما وزیر شدید بدانید که هتل ها و آژانس ها و راهنماها و حمل و نقل ایران را دو سال است که  تعطیل کرده‌اند. واقعا نمی دانم وزارت بهداشت چه مشکلی با صنعت گردشگری دارد؟‌ آیا جنگل ها و کویرها هم کرونا گرفته‌اند؟ چرا ویزای طبیعت‌گردی را صادر نمی‌کنند و نظر شخصی من این است که آقای وزیر چون منافع داشت این تصمیمات را گرفته است. طبیعت‌گردی از مرز تا مرز است و پیشنهاد من این است که اگر وزیر شدید نقشه راه گردشگری را به دست بخش خصوصی و دانشگاه‌ها بسپرید تا دود وظایف و مسٌولیت‌هایدولت و بخش خصوصی مشخص شود.

یادداشت

پلیس گردشگری و ضرورت آن در جامعه

 

photo_2016-09-13_23-06-13
فرشید کریمی، کارشناس ارشد هتلداری و گردشگری

پلیس گردشگری یکی از مباحث بسیار حساس و قابل توجه در صنعت گردشگری است.

هرچه جهانگردان در یک کشور از ضریب ایمنی و امنیتی بالاتری برخوردار باشند، تمایل بیشتری برای سفر به یک کشور خواهند داشت.

موضوعی که طرح آن در این‌جا ضروری به نظر می‌رسد چگونگی تعامل پلیس با گردشگران است.
وظایف پلیس در حیطه گردشگری بسیار گسترده و حایز اهمیت است؛

از مرزها گرفته تا داخل شهرها، روستاها، سایت‌ها و مناطق گردشگری، پلیس است که با تامین امنیت یک منطقه ، شرایط ایده‌آل و مناسبی را برای گردشگران فراهم می‌آورد.
در صورتی که پلیس نتواند از همان برخورد اول در مبادی ورودی هر کشور رفتار مناسب داشته باشد،

نوعی حس بدبینی و عدم امنیت تا پایان سفر و حتی بعد از آن نیز با گردشگر همراه خواهد بود.

مدیریت ناامنی در صنعت گردشگری

تعرض به جان و مال جهانگردان از گردشگران داخلی گرفته تا خارجی اقدامی علیه امنیت ملی یک کشور است

و وقوع هر گونه اتفاقی برای جهانگردان به دلیل عدم تامین امنیت، مسئولیتی بین‌المللی برای کشور میزبان ایجاد می‌کند.

در برخی از کشورهای صاحب‌نام در عرصه گردشگری کماکان چنین مسائلی به عنوان یک معضل در آن کشور مطرح است؛

برای نمونه می‌توان به برخی از کشورهای آسیای جنوب شرقی اشاره کرد که به رغم محاسنی

که در حوزه گردشگری و جذب گردشگر برخوردارند، اما پلیس آن کشورها هنوز نتوانسته در تعاملی موثر با جهانگردان قرار بگیرد.

تعارض به اموال گردشگران در فرودگاه و در بخش بار یکی از این معضلات است که نگارنده نیز خود چنین تجربه‌ای را از سرگذرانده است؛

این موضوع که شاید تعداد زیادی از مسافران ورودی به این کشورها نیز آن را تجربه کرده‌اند

به مرور زمان موجب خدشه‌دار شدن چهره گردشگری کشورهای مقصد شده و مانع تمایل گردشگران برای سفر دوباره به آن مقاصد می‌شود.
طبیعی است که مخدوش شدن چهره گردشگری یک منطقه در ذهن گردشگران

نخستین پیامد این سهل‌انگاری و تعمد پلیس در برخورد با آنان به عنوان مجری تامین امنیت است

که خود موج تبلیغات منفی و زیر پوستی را علیه گردشگری یک کشور به دنبال خواهد داشت؛

تبلیغاتی که ناخواسته و در بعضی اوقات برنامه‌ریزی نشده شکل می‌گیرد و به مرور پر رنگ‌تر می‌شود.
از آنجا که حفاظت از جان و مال جهانگردان و گردشگران جزء اولویت‌های اصلی هر کشور است،

لزوم ایجاد پلیس ویژه برای گردشگران در مقاصد پر بازدید ضروری است.

بدیهی است با تشکیل پلیس گردشگری می‌توان از حقوق گردشگران و سیاحان حفاظت کرد.

رفتار ویژه پلیس گردشگری

رفتار پلیس نیز بر مبنای این وظایف شکل خواهد گرفت؛ وظایفی که پلیس را به طور کامل

موظف به تامین امنیت گردشگران در تمام مکان‌های وابسته به گردشگری از فرودگاه‌ها گرفته تا سایت‌های تفریحی و تاریخی می‌کند.

در همین زمینه برگزاری دوره‌های آموزشی لازم و بنیادی ویژه نیروهای پلیس

در مباحثی همچون آشنایی با الگوهای رفتاری با گردشگران، راهنمایی آنان نسبت به قوانین حضور در کشور مقصد،

اطلاع‌رسانی پیرامون مناطق شهری، خدمات و جاذبه‌های گردشگری، می‌تواند عاملی بازدارنده و پیشگیرانه نسبت به هر گونه کوتاهی رفتار نیروهای امنیتی در قبال گردشگران باشد.
علاوه بر تمام این موارد لازم است نیروهای پلیس در دو حوزه انتظامی و راهنمایی و رانندگی نیز به زبان انگلیسی تسلط داشته باشند.

آن‌ها بتوانند به گردشگرانی که به صورت شخصی وارد کشور می‌شوند و از حضور راهنما برخوردار نیستند، در مواقع نیاز و ضرورت خدمات‌رسانی کنند.
توجه به آن‌چه که گفته شد و اجرایی کردن آن می‌تواند فضای فرهنگی جامعه را به فضایی ایده‌آل برای گردشگران فراهم کند

و از آ‌ن‌جا که از نظر امنیتی نمی‌توان قوانین جداگانه‌ای را به صورت حمایتی وضع و یا برای برخی گردشگران خارجی با تبعیض اعمال کرد،

اما با تشکیل پلیس گردشگری می‌توان از گردشگران و حقوق آنان حمایت کرد.