سازوکار ویژه مالی اروپا و قیمت دلار جهانگردی

ارز دو نرخی، نشانه نبود تعادل در کل اقتصاد…

بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬به‭ ‬ریاست‭ ‬عبدالناصر‭ ‬همتی‭ ‬از‭ ‬بسته‭ ‬دوم‭ ‬سیاست‌های نرخ ارز‭ ‬و به تعبیری قیمت دلار رونمائی کرد.

‬برای‭ ‬کالاهای‭ ‬ضروری‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬ثابت‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬اقلام‭ ‬دیگر،‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬ثانویه‭ ‬تعیین‭ ‬می‏‌شود.

‬صرافی‌ها‭ ‬نیز‭ ‬فعال‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬می‌توانند‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬ارز‭ ‬را‭ ‬آزادانه‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭. ‬

آیا‭ ‬این‭ ‬سیاست‭ ‬موفق‭ ‬می‌شود؟‭

‬با‭ ‬دکتر‭ ‬علی‭ ‬رشیدی‭ ‬اقتصاددان‭ ‬و‭ ‬معاون‭ ‬اقتصادی‭ ‬اسبق‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬به‭ ‬گفت‭ ‬و‭ ‬گو‭ ‬نشستیم‭.

‬علی‭ ‬رشیدی‭ ‬لیسانس‭ ‬اقتصاد‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‭ ‬تهران،‭ ‬

فوق‭ ‬لیسانس‭ ‬اقتصاد‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‭ ‬مینه‌سوتای‭ ‬آمریکا‭ ‬

و‭ ‬دکترای‭ ‬اقتصاد‭ ‬با‭ ‬گرایش‭ ‬بانکداری‭ ‬مرکزی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دانشگاه‭ ‬پنسیلوانیا‭ ‬دریافت‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬

معاونت‭ ‬اداره‭ ‬بررسی‏های‭ ‬اقتصادی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۴۸،‭ ‬اولین‭ ‬سمت‭ ‬این‭ ‬اقتصاددان‭ ‬در‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬ایران‭ ‬بود‭. ‬

بعد‭ ‬از‭ ‬انقلاب،‭ ‬معاونت‭ ‬اقتصادی‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬ملی‭ ‬کردن‭ ‬بانک‏ها،‭ ‬مدیر‌عامل‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بانک‏ها‭  ‬شد‭. ‬

وی‭ ‬از‭ ‬بنیان‌گذاران‭ ‬انجمن‭ ‬اقتصاددانان‭ ‬ایران‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬طی‭ ‬سال‏ها،‭ ‬ریاست‭ ‬این‭ ‬انجمن‭ ‬را‭ ‬برعهده‭ ‬داشته‭ ‬است

‬در‭ ‬ادامه‭ ‬‬گفت‌وگوی همایون ذرقانی با ایشان‭ ‬را‭ ‬می‎خوانید‭.‬

جهش‏‌های‭ ‬نابهنگام‭ ‬ارز‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬موضوعاتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬دولت‏‌های‭ ‬مختلف‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬روند‭ ‬جهش‌گونه‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬دوم‭ ‬این‭ ‬دولت‌ها‭ ‬را‭ ‬چگونه‭ ‬تحلیل‭ ‬می‏‌کنید؟

نرخ ارز
دکتر علی رشیدی درباره چند نرخی شدن ارز با ماهنامه سفر به گفت‌وگو نشست

اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬علمی‭ ‬تحلیل‭ ‬کنیم،‭ ‬کل‭ ‬اغتشاش‭ ‬پولی‭ ‬ایران‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬۱۳۵۷‭ ‬شروع‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

یعنی‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬نفتی‭ ‬اوپک‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۵۱،‭ ‬درآمد‭ ‬ارزی‭ ‬ایران‭ ‬از‭ ‬حدود‭ ‬۲‭ ‬به‭ ‬۲۶میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬رسید.

‬از‭ ‬زمان‭ ‬رضاشاه‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬۱۳۳۶‭ ‬نرخ‭ ‬رسمی‭ ‬۱دلار‭  ‬۳۲‭.‬۵‭ ‬ریال‭ ‬بود.

‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۳۶‭ ‬بنا‭ ‬به‭ ‬توصیه‭ ‬صندوق‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬پول،‭ ‬ارزش‭ ‬برابری‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬طلا‭ ‬نصف‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬نرخ‭ ‬دلار‭ ‬به‭ ‬۷۵‭/‬۷۵‭ ‬بالا‭ ‬رفت‭.‬

هم‌زمان‭ ‬با‭ ‬انقلاب‭ ‬نفتی‭ ‬اوپک،‭ ‬عرضه‭ ‬دلار‭ ‬زیاد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬دلار‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬ریال‭ ‬پایین ‬آمد.

‬ارزش‭ ‬ریال‭ ‬حدود‭ ‬۱۰درصد‭ ‬افزایش‭ ‬یافت‭. ‬

برای‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬بفهمیم‭ ‬منشاء‭ ‬عرضه‭ ‬ارز‭ ‬یا‭ ‬قیمت دلار‭ ‬چیست‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬موازنه‭ ‬پرداخت‏‌های‭ ‬کشور‭ ‬نگاه‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬اول،‭ ‬حساب‭ ‬جاری‭ ‬است‭

‬و‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬صادرات،‭ ‬واردات‭ ‬و‭ ‬خدمات (‬مثل‭ ‬حمل‌و‌نقل،‭ ‬بیمه،‭  ‬گردشگری‭ ‬و‭( …. ‬ محاسبه‭ ‬می‏‌شود‭. ‬

‭ ‬در‭  ‬دوره‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬۱۳۵۱‭ ‬خالص‭ ‬حساب‭ ‬جاری‭ ‬ایران‭ ‬مثبت‭ ‬است؛‭

‬یعنی‭ ‬درآمد‭ ‬صادرات‭ ‬نفتی‭ ‬که‭ ‬پنج‭ ‬برابر‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬به‭ ‬علاوه‭ ‬آن‏چه‭ ‬که‭  ‬از‭ ‬خارج‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬فرستاده‭ ‬می‏‌شد‭ ‬

و‭ ‬سرمایه‏‌گذاری‏های‭ ‬خارجی‭ ‬در‭ ‬صنایع‭ ‬و‭ ‬بانک‭ ‬و‭ ‬گردشگری‭ ‬

و‭ ‬غیره،‭ ‬بیش‏تر‭ ‬از‭ ‬ارزی‭ ‬بوده‭ ‬که‭  ‬از‭ ‬ایران‭ ‬خارج‭ ‬می‏‌شد ‬بنابراین‭ ‬نرخ‭ ‬دلار‭ ‬پایین‭ ‬می‏‌آمد‭.‬

نقش بازار در تنظیم قیمت دلار

این‭ ‬تحول،‭ ‬مخالف‭ ‬منافع‭ ‬دو‭ ‬گروه‭ ‬بود‭ ‬دشمن‭ ‬واقعی‭ ‬این‭ ‬وضعیت،‭ ‬بازار‭ ‬بود.

‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬نقش‭ ‬بازاری‏‌ها‭ ‬در‭ ‬اقتصاد‭ ‬روز‌به‌روز‭ ‬ضعیف‏‌تر‭ ‬می‌شد‭ ‬

و‭ ‬ارزهایی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬می‏‌آمد‭ ‬و‭ ‬روابط‭ ‬مستقیم‭ ‬کارخانه‏‌داران‭ ‬

با‭ ‬کشورهای‭ ‬خارجی‭ ‬موجب‭ ‬مستقل‭ ‬شدن‭ ‬آن‌ها‭ ‬از‭ ‬بازار‭ ‬می‏‌شد.  ‬

از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬دوره،‭ ‬بانک‏‌های‭ ‬خصوصی‭ ‬و‭ ‬مشترک‭ ‬بین‭ ‬ایران‭ ‬

و‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬تأسیس‭ ‬شدند‭ ‬که‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬کنترل‭ ‬ارز‭ ‬

و‭ ‬هدایت‭ ‬درآمدها‭ ‬و‭ ‬انتقال‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬صنایع‭ ‬داشتند.

‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۵۴‭ ‬روحانیت‭ ‬با‭ ‬شنیدن‭ ‬اعتراضات‭ ‬بازاری‏‌ها،‭

‬موضوع‭ ‬ربوی‭ ‬و‭ ‬استعماری‭ ‬بودن‭ ‬بانک‏‌ها‭ ‬و‭ ‬بیگانه‭ ‬بودن‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬مطرح‭ ‬کردند‭ ‬

تا‭ ‬مردم‭ ‬پول‏‌هایشان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بانک‭ ‬خارجی‭ ‬نگذارند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مقابل،‭ ‬

صندوق‏‌های‭ ‬مضاربه‏‌ای‭ ‬تشکیل‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬مقدار‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬پول‭ ‬مردم‭ ‬از‭ ‬بانک‏‌ها‭ ‬بیرون‭ ‬آمد‭ ‬

و‭ ‬به‭ ‬صندوق‏‌های‭ ‬مضاربه‏‌ای‭ ‬منتقل‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬موجب‭ ‬شد‭ ‬

در‭ ‬کار‭ ‬بانک‏‌ها‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬در‭ ‬توزیع‭ ‬پول‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬اختلال‭ ‬ایجاد‭ ‬شود‭. ‬

تنش ایران و آمریکا 

در‭ ‬جریانات‭ ‬انقلاب‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬آن،‭ ‬قضیه‭ ‬ربوی‭ ‬بودن‭ ‬فعالیت‭ ‬بانک‏‌ها‭ ‬تشدید‭ ‬

و‭ ‬موضوع‭  ‬ملی‭ ‬شدن‭ ‬بانک‏‌ها‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬هم‭  ‬بانکداری‭ ‬اسلامی‭ ‬مطرح‭ ‬شد‭

‬که‭ ‬اخوان‭ ‬المسلمین‭ ‬در‭ ‬ممالک‭ ‬عربی‭ ‬راه‭ ‬انداخته‭ ‬بود.

‬بعد‭ ‬از‭ ‬اشغال‭ ‬سفارت‭ ‬آمریکا،‭ ‬این‭ ‬کشور،‭ ‬موجودی‏‌های‭ ‬ارزی‭ ‬ایران

‭ ‬را‭ ‬مسدود‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نتیجه،‭ ‬منابع‭ ‬عرضه‭ ‬ارز‭ ‬قطع‭ ‬شد‭و ‬تقاضای‭ ‬خروج‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬بالا‭ ‬رفت‭. ‬

در‭ ‬این‭ ‬وضعیت،‭ ‬به‭ ‬درآمد‭ ‬و‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬جهانی‭ ‬بیش‏تر‭ ‬متکی‭ ‬شدیم‭. ‬

منطقی‏‌ترین‭ ‬سیاست‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬دوران‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬متغیر‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬ارز‭ ‬کنترل‭ ‬شود،‭ ‬همان‌طور‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬دوران‭ ‬رضا‌شاه‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬نتایج‭ ‬حیرت‏‌انگیز‭ ‬بار‭ ‬آورده‭ ‬بود‭.‬

در‭ ‬ایران‭ ‬حساسیت‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬طرف‭ ‬به‭ ‬محدود‭ ‬بودن‭ ‬عرضه‭ ‬درآمد‭ ‬نفت‭ ‬از‭ ‬صادرات‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬فشار‭ ‬خروج‭ ‬سرمایه‭ ‬ربط‭ ‬پیدا‭ ‬می‏‌کند‭. ‬

بنابراین‭ ‬با‭ ‬سقوط‭ ‬قیمت‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬سقوط‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬صادرات‭ ‬نفت،‭ ‬بودجه‭ ‬دولت‭ ‬به‭ ‬درآمد‭ ‬ارزی‭ ‬بیش‏تر‭ ‬وابسته‭ ‬می‏‌شود‭.

‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬هزینه‏‌های‭ ‬ریالی‭ ‬دولت‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬افزایش‭ ‬می‏‌یابد‭ ‬و‭ ‬نهادهایی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬بودجه‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬تخصیص‭ ‬داده‭ ‬می‎شود‭ ‬ولی‭ ‬تأثیری‭ ‬بر‭ ‬توسعه‏‭ ‬اقتصادی‭ ‬کشور‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬هزینه‏‌هایی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬سربار‭ ‬بودجه‭ ‬می‏‌شوند،‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬فشارهای‭ ‬تورمی‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬بالا‭ ‬می‏‌رود‭.  ‬

هر‭ ‬زمان‭ ‬فشارهای‭ ‬هزینه‏‌ای‭ ‬زیاد‭ ‬می‏‌شود،‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬غیرمستقل‭ ‬و‭ ‬تابع‭ ‬دولت‭ ‬مجبور‭ ‬می‏‌شود‭ ‬به‭ ‬دولت‭ ‬وام‭ ‬بدهد‭ ‬و‭  ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬را‭ ‬بالا‭ ‬ببرد.

‬در‭ ‬حکومت‏‌های‭ ‬دموکراتیک،‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬مستقل‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬سه‭ ‬هدف‭ ‬را‭ ‬تعقیب‭ ‬می‏‌کند‭ ‬

که‭ ‬عبارت‭ ‬است‭ ‬از‭ ‬پایین‭ ‬نگاه‭ ‬داشتن‭ ‬تورم،‭ ‬بالا‭ ‬بردن‭ ‬سطح‭ ‬اشتغال‭ ‬و‭ ‬رشد‭ ‬اقتصادی‭ ‬ضمن‭ ‬ثابت‭ ‬نگاه‭ ‬داشتن‭ ‬قیمت دلار ‬

اگر‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬مستقل‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬سه‭ ‬مورد‭ ‬درست‭ ‬عمل‭ ‬شود،‭

‬ارزش‭ ‬پول‭ ‬ملی‭ ‬ثابت‭ ‬می‏‌ماند‭. ‬در‭ ‬ایران،‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬زیر‭ ‬نظر‭ ‬وزارت‭ ‬دارایی‭ ‬فعالیت‭ ‬می‏‌کند‭ ‬

و‭ ‬وزیر‭ ‬دارایی،‭ ‬رییس‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬را‭ ‬انتخاب‭ ‬می‏‌کند‭ ‬و‭ ‬مجری‭ ‬سیاست‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬پولی‭ ‬دولت‭ ‬است‭.‬

در‭ ‬بحث‭ ‬اقتصاد،‭ ‬موردی‭ ‬که‭ ‬مطرح‭ ‬می‏‌شود‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬دو‭ ‬نرخی‭ ‬بودن،‭ ‬فساد‭ ‬ایجاد‭ ‬می‏‌کند‭. ‬

الگویی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬دو‭ ‬نرخی‭ ‬کردن‭ ‬ارز‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬هست،‭ ‬آیا‭ ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬هم‭  ‬اجرا‭ ‬می‏‌شود‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬این‭ ‬سیاست‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬چه‭ ‬تبعاتی‭ ‬خواهد‭ ‬داشت؟‭ ‬

دو‭ ‬نرخی‭ ‬کردن‭ ‬قیمت دلار ‬نشانه‭ ‬نبود‭ ‬تعادل‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬و‭ ‬نبود‭ ‬نیروهای‭ ‬بازار‭ ‬است‭. ‬تک‭ ‬نرخی‭ ‬بودن‭ ‬قیمت دلار ‬وقتی‭ ‬معنا‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬بتوان‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬نرخ‭ ‬هر‭ ‬تقاضا‭ ‬را‭ ‬جواب‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬هیچ‭ ‬محدودیتی‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬راه‭ ‬نقل‭ ‬و‭ ‬انتقال‭ ‬سرمایه‭ ‬وجود‭ ‬نداشته‭ ‬باشد.

‬اگر‭ ‬چنین‭ ‬شود،‭  ‬تک‭ ‬نرخی‭ ‬شدن‭ ‬متعادل‭ ‬است.

‬اقتصادی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬عمل‭ ‬می‏‌کند،‭ ‬ستون‭ ‬بستانکار‭ ‬و‭ ‬بدهکار،‭ ‬موازنه‭ ‬پرداخت‏‌هایش‭  ‬تقریبا‭ ‬متعادل‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬می‏تواند‭ ‬ثابت‭ ‬بماند‭.‬

بازی‭ ‬با‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬و‭ ‬نرخ‭ ‬بهره‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬شدت‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬شکلی،‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬منطق‭ ‬اقتصاد‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬بزرگترین‭ ‬نشانه‭ ‬بیماری‭ ‬در‭ ‬اقتصاد،‭ ‬بالا‭ ‬بودن‭ ‬نرخ‭ ‬بهره‭ ‬است.

‬در‭ ‬اقتصاد‭ ‬آزاد‭ ‬و‭ ‬تجارت‭ ‬آزاد،‭ ‬نرخ‭ ‬سود،‭ ‬بهره‭ ‬را‭ ‬هدایت‭ ‬می‏‌کند.

‬۲۴۰‭ ‬سال‭ ‬پیش،‭ ‬اقتصاددانان‭ ‬قرن‭ ‬هجدهم‭ ‬مثل‭ ‬فردیناندو‭ ‬گالیانی‭ ‬اعلان‭ ‬کردند،‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬نشانه‭ ‬سلامت‭ ‬یک‭ ‬اقتصاد،‭ ‬پایین‭ ‬بودن‭ ‬نرخ‭ ‬بهره‭ ‬است‭.‬

‭  ‬بسته‭ ‬ارزی‭ ‬جدید‭ ‬هیأت‭ ‬دولت‭ ‬که‭ ‬رونمایی‭ ‬شد،‭ ‬بازار‭ ‬ثانویه‏ای‭ ‬را‭ ‬باز‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬می‏‌تواند‭ ‬عمق‭ ‬زیادی‭ ‬هم‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬آیا‭ ‬این‭ ‬می‌تواند‭ ‬دولت‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬گرداب‭ ‬بحران‭ ‬ارزی‭ ‬نجات‭ ‬دهد؟

‭  ‬بازار‭ ‬اولیه‭ ‬و‭ ‬ثانویه‭ ‬در‭ ‬کل‭ ‬بی‏‌معنی‭ ‬است‭ ‬و‭  ‬یک‭ ‬راه‭ ‬حل‭ ‬نصف‭ ‬و‭ ‬نیمه‭ ‬محسوب‭ ‬می‌‏شود.

‬البته‭ ‬اگر‭ ‬عرضه‭ ‬ارز‭ ‬واقعا‭ ‬زیاد‭ ‬شود،‭ ‬در‭ ‬کاهش‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬اثر‭ ‬دارد‭ ‬ولی‭ ‬مسأله‭ ‬را‭ ‬حل‭ ‬نمی‏‌کند‭ ‬

چراکه‭ ‬همیشه‭ ‬صادرکننده،‭ ‬قیمت‏‌های‭ ‬واقعی‭ ‬را‭ ‬اعلام‭ ‬نمی‏‌کند‭ ‬تا‭ ‬تعهد‭ ‬ارزی‭ ‬کمتری‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭.‬

‭ ‬سامانه‭ ‬کنترل‭ ‬ارزی‭ ‬و‭ ‬حفظ‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬و‭ ‬تعادل‭ ‬درآمدها‭ ‬و‭ ‬پرداخت‏‌ها‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬رضاشاه‭ ‬اجرا‭ ‬شد‭

‬موفق‭ ‬بود‭ ‬زیرا‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬نظام‭ ‬وقتی‭ ‬کالایی‭ ‬صادر‭ ‬می‏‌شد،‭ ‬به‭ ‬قیمتی‭ ‬که‭ ‬فروخته‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬به‭ ‬او‭ ‬گواهی‭ ‬صدور‭ ‬داده‭ ‬می‏‌شد‭ ‬

و‭ ‬حدود‭ ‬۶‭ ‬ماه‭ ‬فرصت‭ ‬داشت‭ ‬ارز‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬آورده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬بانک‭ ‬ملی‭ ‬بفروشد‌‭.‬

واردکننده‭ ‬مجبور‭ ‬بود‭ ‬گواهی‭ ‬صدور‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬صادرکننده‭ ‬بخرد‌‭.‬

چون‭ ‬واردات‭ ‬سودآور‭ ‬بود،‭ ‬تجار‭ ‬تشویق‭ ‬می‏شدند‭ ‬که‭ ‬صادرات‭ ‬انجام‭ ‬دهند،‭ ‬ارز‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬بیاورند‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬اجازه‭ ‬واردات‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬

به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬مبادله‭ ‬کنترل‭ ‬و‭ ‬هدایت‭ ‬می‏‌شد‭.‬

اما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬شرایط،‭ ‬مشخص‭ ‬نیست‭ ‬چه‭ ‬کالایی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬کجا‭ ‬فروخته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬این‌که‭ ‬چه‌قدر‭ ‬ارز‭ ‬تبادل‭ ‬شده،‭ ‬مبهم‭ ‬است‭.  ‬

تحریم‏ها‭ ‬هم‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬اثر‭ ‬دارد‭.

رابطه تنش با آمریکا و فرار سرمایه

‬هرچه‭ ‬تنش‭ ‬با‭ ‬آمریکا‭ ‬و‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬بیشتر‭ ‬شود،‭ ‬فرار‭ ‬سرمایه‏‌ها‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬بیشتر‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬ورود‭ ‬ارز‭ ‬با‭ ‬محدودیت‌هایی‭ ‬روبرو‭ ‬خواهد‭ ‬شد‌‭.

‬اشکالی‭ ‬که‭ ‬الان‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬وصول‭ ‬درآمدهای‭ ‬ارزی‭ ‬مملکت‭ ‬نیز‭ ‬اغتشاش‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬است.‭ ‬

و‭ ‬معلوم‭ ‬نیست‭ ‬حتی‭ ‬چه‌قدر‭ ‬نفت‭ ‬صادر‭ ‬می‏شود‭ ‬و‭ ‬درآمدش‭ ‬به‭ ‬کجا‭ ‬واریز‭ ‬می‏‌شود‭.‬

تمام‭ ‬مواردی‭ ‬که‭ ‬گفته‭ ‬شد‭ ‬موجب‭ ‬شده،‭ ‬درآمدهای‭ ‬ارزی‭ ‬به‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬باشد،‭ ‬به‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬وارد‭ ‬نشود.

‬بنابر‌این‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬از‭ ‬بالا‭ ‬بردن‭ ‬قیمت دلار‭ ‬استقبال‭ ‬می‏‌کند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬طرف‭ ‬بتواند‭ ‬درآمدهای‭ ‬ریالی‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬دولت‭ ‬جمع‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬شاید‭ ‬فشارهای‭ ‬تورمی‭ ‬را‭ ‬بکاهد‭. ‬

‬درآمدهای‭ ‬ارزی‭ ‬دولتی‭ ‬یعنی‭ ‬ارز‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬صادرات‭ ‬نفت‭ ‬و‭ ‬پتروشیمی‭ ‬و‭… ‬در‭ ‬یک‭ ‬جا‭ ‬جمع‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬متمرکز‭ ‬شود.

بر‭ ‬اساس‭ ‬آمارهای‭ ‬رسمی،‭ ‬۱۲۴۰‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬از‭ ‬ابتدای‭ ‬انقلاب‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬امروز‭ ‬درآمد‭ ‬نفت‭ ‬داشته‏‌ایم‭  ‬که‭ ‬۸۲۰‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬احمدی‭ ‬نژاد‭ ‬بوده‭ ‬است.

‬چرا‭ ‬این‭ ‬حجم‭ ‬بالای‭ ‬درآمد از قیمت د لار‭ ‬در‭ ‬رشد‭ ‬اقتصادی‭ ‬تأثیر‭ ‬نگذاشته‭ ‬است‭ ‬موضوع‭ ‬سیاسی‭ ‬است؟‭ ‬

رشد‭ ‬اقتصادی‭ ‬همیشه‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬متوسط‭ ‬زیر‭ ‬۲‭ ‬درصد‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬نمایانگر‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مشکل‭ ‬اساسی‭ ‬و‭ ‬بزرگی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬

طرح‭ ‬پیشنهادی‭ ‬شما‭ ‬در‭ ‬بحث‭ ‬سفر‭ ‬و‭ ‬گردشگری‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بستر‭ ‬فعلی‭ ‬تا‭ ‬چه‭ ‬حد‭ ‬می‏تواند‭ ‬تأثیرگذار‭ ‬باشد؟

مسأله‭ ‬گردشگری‭ ‬و‭ ‬تشویق‭ ‬به‭ ‬آن،‭ ‬پیچیده‏ترین‭ ‬و‭ ‬وسیع‏ترین‭ ‬موضوعی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭  ‬تمام‭ ‬حوزه‏‌های‭ ‬اقتصادی،‭ ‬سیاسی،‭  ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬جامعه‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬است.

‬زمانی‭ ‬که‭ ‬اغتشاش‏‌های‭ ‬سیاسی،‭ ‬اوضاع‭ ‬نابسامان‭ ‬اقتصادی،‭ ‬دیوان‌سالاری،‭ ‬به‭ ‬تعویق‭ ‬افتادن‭ ‬کارها،‭ ‬محدودیت‏‌های‭ ‬اجتماعی‭  ‬و‭ …. ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬نمایان‭ ‬است،‭ ‬

چگونه‭ ‬می‏‌توان‭ ‬گردشگر‭ ‬را‭ ‬جذب‭ ‬کرد؟‭

‬بحث‭ ‬گردشگری‭ ‬بسیار‭ ‬گسترده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ابعاد‭ ‬مختلفی‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬جداگانه‭ ‬مورد‭ ‬بررسی‭ ‬قرا‭ ‬بگیرد‭.‬

بی‏ارزش‭ ‬شدن‭ ‬ریال‭ ‬و‭ ‬پول‭ ‬ملی،‭ ‬می‏‌تواند‭ ‬عامل‭ ‬مهمی‭ ‬برای‭ ‬جذب‭ ‬گردشگر‭ ‬کم‏‌درآمد‭ ‬باشد‭

‬به‭ ‬شرطی‭ ‬که‭ ‬عوامل‭ ‬دیگر‭ ‬مانند‭ ‬امنیت‭ ‬اجتماعی،‭ ‬رعایت‭ ‬حقوق‭ ‬فردی،‭ ‬وضعیت‭ ‬مناسب‭ ‬هوا‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭.‬

‭ ‬حال‭ ‬چه‭ ‬باید‭ ‬کرد؟

برای‭ ‬این‌که‭ ‬بتوانیم‭ ‬در‭ ‬اقتصاد،‭ ‬حرکت‭ ‬مثبتی‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬باید‭ ‬سه‭ ‬ساختار‭ ‬اصلی‭ ‬اصلاح‭ ‬شود؛‭

‬نظام‭ ‬قضایی،‭ ‬نظام‭ ‬مالیاتی‭ ‬و‭ ‬استقلال‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬در‭ ‬اتخاذ‭ ‬سیاست‭ ‬پولی‭. ‬

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬حرکت‭ ‬این‭ ‬سه‭ ‬مرکز‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬اصلی‭ ‬قرار‭ ‬ندارد‭ ‬

و‭ ‬بنابراین‭ ‬برای‭ ‬هر‭ ‬حرکت‭ ‬درستی‭ ‬مانع‭ ‬ایجاد‭ ‬می‏‌شود‭‌.‬

شیوه‏‌ای‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬وجه‭ ‬نظامی‭ ‬نیست‭

‬که‭ ‬بتواند‭ ‬مشوق‭ ‬سرمایه‏‌گذاری‭ ‬و‭ ‬برنامه‏‌ریزی‭ ‬درازمدت،‭ ‬تنوع‭ ‬فناوری‭ ‬و‭ … ‬باشد‭.‬

اما‭ ‬در‭ ‬کوتاه‌مدت‭ ‬تنها‭ ‬راه‌حل،‭ ‬حفظ‭ ‬رابطه‭ ‬دوستی‭ ‬با‭ ‬اتحادیه‭ ‬اروپا‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬دلار‭ ‬است.

۲۷ ‬کشوری‭ ‬که‭ ‬عضو‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‭ ‬هستند،‭ ‬هم‭ ‬تا‭ ‬حد‭ ‬زیادی‭ ‬مستقل‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬متوجه‭ ‬منافع‭ ‬ملی‭ ‬خودشان‭ ‬هستند.

 ‬هم‌چنین‭ ‬ممالک‭ ‬پیشرفته‭ ‬محسوب‭ ‬می‏‌شوند،‭ ‬سرمایه‭ ‬و‭ ‬فناوری‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬کاملا‭ ‬می‌تواند ‬برای‭ ‬نجات‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬اقدام‭ ‬کنند.

‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۹۴۴‭ ‬که‭ ‬ساختار‭ ‬اقتصادی‭ ‬جهان‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬جنگ‭ ‬جهانی‭ ‬دوم‭ ‬شکل‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬صندوق‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬پول‭ ‬تأسیس‭ ‬شد،

‭ ‬آمریکا‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬خزانه‏‌داری‭ ‬این‭ ‬کشور،‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬کلاه‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬دنیا‭ ‬گذاشتند

در‭ ‬آن‭ ‬سال،‭ ‬آمریکا‭ ‬به‭ ‬کشورهای‭ ‬اروپایی‭ ‬آسیب‭ ‬دیده‭ ‬در‭ ‬جنگ‭ ‬وعده‭ ‬کمک‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مقابل،‭ ‬دلار‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬صدر‭ ‬نشاند.

‬قیمت‭ ‬هر‭ ‬اونس‭ ‬طلا‭ ‬را‭ ‬۳۵‭ ‬دلار‭ ‬تضمین‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬کشورها‭ ‬می‏‌توانستند‭ ‬۳۵‭ ‬دلار‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬اونس‭ ‬طلا‭ ‬معاوضه‭ ‬کنند.

‬بنابراین‭ ‬با‭ ‬تضمین‭ ‬قیمت دلار‭ ‬بر‭ ‬حسب‭ ‬طلا،‭ ‬دلار‭ ‬واحد‭ ‬پول‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬شد.

‬در‭ ‬این‭ ‬زمان‭ ‬سامانه‭ ‬پرداخت‏‌های‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬هم‭ ‬نظم‭ ‬گرفت.

‬بانک‭ ‬تسویه‏‌های‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬هم‭ ‬درست‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬سوئیس،‭ ‬مرکز‭ ‬ثبت‭ ‬تمام‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬ستدهای‭ ‬مالی‭ ‬دنیا‭ ‬شد. ‬

امروزه‭ ‬۶۸‭ ‬درصد‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬ستدهای‭ ‬دنیا‭  ‬و‭  ‬۸۹‭ ‬درصد‭ ‬وام‏‌های‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬برحسب‭ ‬قیمت دلار‭ ‬است.  ‬

به‌این‌ترتیب‭ ‬وقتی‭ ‬ترامپ‭ ‬می‏‌گوید‭ ‬هیچ‭ ‬پرداختی‭ ‬که‭ ‬دلار‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬مطرح‭ ‬باشد‭ ‬

نباید‭ ‬با‭ ‬ایران‭ ‬انجام‭ ‬شود‭ ‬یعنی‭ ‬هم‭ ‬شرکت‏‌های‭ ‬آمریکایی‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬اطاعت‭ ‬هستند‭ ‬

و‭ ‬هم‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬آمریکا‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬ستد‭ ‬دارند،‭ ‬حق‭ ‬ندارند‭ ‬با‭ ‬ایران‭ ‬معامله‭ ‬کنند‭. ‬

‭ ‬طرح‭ ‬پیشنهادی‭ ‬که‭  ‬مطرح‭ ‬کرده‏‌ام‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬چون‭ ‬یورو‭ ‬از‭ ‬تسلط‭ ‬آمریکا‭ ‬خارج‭ ‬است،‭

‬لازم‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬اروپا‭ ‬به‭ ‬توافق‭ ‬برسیم‭ ‬که‭ ‬‏در‭ ‬بانک‏‌های‭ ‬خود‭ ‬برای‭ ‬ما

‭ ‬حساب‭ ‬یوروئی‭ ‬باز‭ ‬کنند‭ ‬تا‭ ‬بتوانیم‭ ‬صادرات‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬حسب‭ ‬یورو‭ ‬بفروشیم.

 ‬پول‏ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬حساب‏‌های‭  ‬ما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بانک‏ها‭ ‬بریزند.

‬با‭ ‬قراردادی‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬سنترال‭ ‬بانک‭ ‬اروپا‭ (‬ECB‭) ‬بسته‭ ‬می‏‌شود،‭ ‬

در‭ ‬تمام‭ ‬کشورهای‭ ‬اروپایی‭ ‬برای‭ ‬ایران‭ ‬حساب‏‌های‭ ‬یوروئی‭ ‬باز‭ ‬می‏‌شود‭ ‬

و‭ ‬درآمدهای‭ ‬ارزی‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬حساب‏ها‭ ‬واریز‭ ‬می‏‌شود‭ ‬و‭ ‬مخارج‭ ‬ارزی‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬حساب‏ها‭ ‬پرداخت‭ ‬می‏‌شود.

‬تغییر‭ ‬نرخ‭ ‬یورو‭ ‬به‭ ‬دلار‭ ‬بسیار‭ ‬محدود‭ ‬است

‬تجربه‌‭ ‬۲۰‭ ‬ساله‭ ‬نشان‭ ‬می‏‌دهد‭ ‬نرخ‭ ‬یورو‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬ایجاد،‭ ‬قیمت ۱ دلار  ‭ ‬و‭ ‬۱۷‭ ‬سنت‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬الان‭ ‬یک‭ ‬دلار‭ ‬و‭ ‬۱۲‭ ‬سنت‭ ‬است‭. ‬

‭ ‬در‭ ‬سال‏‌های‭ ‬۱۳۵۲‭ – ‬۱۳۵۳‭ ‬‌به‌تبع‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬نفت،‭ ‬قیمت‭ ‬تمام‭ ‬کالاهای‭ ‬صنعتی‭ ‬بالا‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬هزینه‭ ‬واردات‭ ‬افزایش‭ ‬یافت.

‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان،‭ ‬برای‭ ‬این‌که‭ ‬خطر‭ ‬را‭ ‬کاهش‭ ‬دهیم،‭ ‬من‭ ‬به‌عنوان‭ ‬نماینده‭ ‬ایران،‭ ‬با‭ ‬کمک‭ ‬مشاورین‭ ‬صندوق‭ ‬بین‏‌المللی‭ ‬پول‭ ‬و‭ ‬وزرای‭ ‬دارایی‭ ‬کشورهای‭ ‬مختلف،‭

‬اتحادیه‭ ‬پایاپای‭ ‬آسیایی‭ (‬‌ACU‭) ‬را‭ ‬تأسیس‭ ‬کردیم‭ ‬که‭ ‬مرکز‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬کشورهای‭ ‬هندوستان،‭ ‬ایران،‭ ‬نپال،‭ ‬پاکستان‭ ‬و‭ ‬سریلانکا‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬عضو‭ ‬شدند.

‬بعدها‭ ‬بنگلادش،‭ ‬میانمار‭ ‬و‭ ‬بوتان‭ ‬و‭ ‬مالدیو‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‭ ‬پیوستند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬نیز‭ ‬مرکز‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‭ ‬در‭ ‬بانک‭ ‬مرکزی‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬

از‭ ‬جمله‭ ‬اهداف‭ ‬اتحادیه،‭ ‬تسهیل‭ ‬معاملات‭ ‬و‭ ‬پرداخت‏‌های‭ ‬میان‭ ‬کشورهای‭ ‬عضو‭  ‬است. ‬

داد‭ ‬و‭ ‬ستدهای‭ ‬مالی‭ ‬بین‭ ‬کشورها‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬پول‏های‭ ‬ملی،‭ ‬صرفه‏‌جویی‭ ‬در‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ذخایر‭ ‬ارزی‭ ‬و‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬دلار‭ ‬را‭ ‬کاهش‭ ‬می‏‌دهد‭. ‬

این‭ ‬روش‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬مورد‭ ‬قبول‭ ‬دولت‭ ‬ایران‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت،‭ ‬با‭ ‬سابقه‭ ‬فعالیت‭ ‬۲۰‭ ‬ساله‭ ‬این‭ ‬اتحادیه‭

‬و‭ ‬مخصوصا‭ ‬با‭ ‬اضافه‭ ‬کردن‭ ‬نفت‭ ‬جزو‭ ‬کالاهای‭ ‬قابل‭ ‬تسویه‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬ACU‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬کالاهای‭ ‬دیگر،‭ ‬

می‏توان‭ ‬امیدوار‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬وابستگی‭ ‬به‭ ‬دلار‭ ‬و‭ ‬تسلط‭ ‬ایالات‭ ‬متحده‭ ‬خلاص‭ ‬شویم‭. ‬

ولی‭ ‬مسأله‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران،‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬مسأله‭ ‬کل‭ ‬جامعه‭ ‬ایرانی،‭ ‬ساختاری‭ ‬است‭.‬

ماهنامه سفر را آنلاین سفارش دهید و یا دانلود کنید

فناوری

صادرات تجهیزات پزشکی ایران، اقدامی موثر در بالندگی گردشگری…

گردشگری سلامت سهم سالانه تجهیزات پزشکی در گردشگری سلامت ایران ایران  ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار است

که از این میزان سهم واردات معادل یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار است که توسط ۲۲۰۰ شرکت و کمپانی بین‌المللی ثبت شده در وزارت بهداشت ایران تامین می‌شوند.

نزدیک به ۱۰۰۰ تولیدکننده تجهیزات پزشکی با سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی مشغول تولید تجهیزات پزشکی هستند

که ۸۰۰ میلیون دلار در سال گردشگ مالی آن ها در سال ۲۰۱۸ برآورد شده است.

بر اساس سیاست‌‌های دولت در حال حاضر ۴۰۰ محصول با کلاس C و D  تولید می شوند.

ایران قصد دارد تا با همکاری شرکای فعال تجاری در اتحادیه اروپا، صادرات تجهیزات پزشکی با استانداردهای اتجادیه با نشان CE را به کشورهای اروپایی صادر کند.

شرکت‌های پیشرو ایرانی در تولیدات تجهیزات پزشکی

دکتر رضا مسایلی مشاور وزیر بهداشت و مدیرکل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت در گفت‌وگوی اختصاصی با ماهنامه سفر به نقش پیشرو ۱۰۰۰ تولیدکننده بخش خصوصی تجهیزات پزشکی اشاره دارد

که این شرکت‌ها محصولات خود را به بازارهای جهانی صادر می‌کنند.

به گفته دکتر مسائلی محصولات صادراتی شرکت‌های ایرانی بازار ۴۰۰ میلیون نفری منطقه را هدف قرار داده است.

سال گذشته ۲۴ میلیون دلار صادرات تجهیزات پزشکی داشته‌ایم

که رشد ۱۰ برابری معادل ۲۴۰ میلیون دلار برای پوشش بازار آفریقا، خاورمیانه و اروپا مد نظر قرار گرفته است.

همچنین ۲۲۰۰ شرکت به نمایندگی از ۶۱۰۰ کمپانی بین‌المللی واردات برخی دیگر از متجهیزات پزشکی به کشور را بر عهده دارند.

مشارکت شرکت‌های تجهیزات پزشکی در نمایشگاه عمان هلث

مدیرکل ادراه تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت بر حضور موثر تولیدکنندگان در نمایشگاه گردشگری سلامت عمان هلث تاکید کرد و افزود:

کشور عمان ظرفیت‌های قانونی مناسبی را تدارک دیده است که تولیدکنندگان ایرانی قادر خواهند بود تا با سرمایه‌گذاری مشترک در این کشور صادرات محصولات ایرانی را شتابی دوچندان ببخشند.

جمعیت عمان به تنهایی برای صادرات هدف نخست ایران  نیست

و با توجه به قوانین مناسب و دوستی و ارتباط پایدار با عمان، امکان ثبت محصولات ایرانی

در این کشور و عرضه آن به بازارهای خلیج فارس امکان‌پذیر شده است.

از سوی دیگر طبق تفاهم نامه همکاری با معاون بهداشت کشور عمان،

این امکان برای تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی فراهم آمده است

تا زیرساخت‌ها را توسعه دهند و برنامه‌ریزی مناسبی برای عرضه محصولات ایران داشته باشیم.

دکتر مسایلی درباره استاندارد محصولات ایرانی یادآور شد: تجهیزات پزشکی صادراتی ایران نه تنها بر اساس ضوابط استاندارد اتحادیه اروپا تولید می‌شوند

بلکه از لحاظ قیمتبه طور قابل ملاحظه‌ای کمتر از رقبای خارجی است و این نکته قابل اتکایی است که وقتی محصولات ایرانی منطبق با استانداردهای اروپایی است

می‌تواند با اقبال مشتریان همراه باشد.

عمان برای ما سکوی پرش است

دلیل عمده پایین بودن تحهیزات پزشکی ساخت ایران، ظرفیت‌هایی چون محصولات پتروشیمی،

نیروی کار ارزان‌تر است که قیمت  تمام شده محصول را نسبت به نمونه‌های اروپایی کمتر می‌کند.

نمایشگاه عمان هلث فرصت ارشمندی برای صادرکنندگان تجهزات پزشکی فراهم آورده است

تا تولیدکنندگان محصولات خود را معرفی کنند.همچنین دولت تمهیداتی را فراهم آورده تا ارز حاصل از صادرات را به نرخ بازار عرضه کرده

و متناظر با آن ارز دریافت کنند.

دکتر مسایلی تاکید دارد که حضور تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی در نمایشگاه عمان هلث،

می‌تواند در توانمندسازی این شرکت‌کنندگان سودمند باشد

و به سمتی بروند تا با ایجاد هلدینگ‌ها مقدار و تیراژ تولید را صرفه‌مند سازند و هزینه تمام شده محصول را بیش از پش کاهش دهند.

این اقدامی موثر در برندسازی محصولات ایرانی است. متقابلا وزارت بهداشت تسهیلاتی را برای شرکت‌کنندگان ایرانی

برای توسعه صادرات و شرکت در نمایشگاه‌های گردشگری سلامت  در دستور کار قرار داه است.گردشگری سلامت

مسقط جهانگردی

مسقط، زیباروی عربی


چنانچه بخواهید یک شهر زیبای عربی را بینید بی تردید “مسقط” پایتخت عمان را نباید از قلم انداخت.

شهری نظام مند و سامان یافته با خانه‌هایی کوتاه قامت و به رنگ سفید که از فضای اقلیمی‌منطقه بهره فراوان برده است.

گویا در این شهر همه چیز را همین حالا از کاغذ کادو باز کرده اند.

در منطقه ای از مسقط تمامی‌وزارت خانه‌ها در یک ردیف متمرکزند.

مکان‌ها و ساختمان‌ها بوی تازگی می‌دهد.

عمانی‌ها مردمانی فروتن هستند که گویا به رنگ سپید خیلی دل بسته اند

مردمان هم عموماً لباس‌های سپید و بلند می‌پوشند

و دستاری بر سر و خانم‌ها روبنده بر چهره دارند.

برخی از مردان “کوما” یا کلاهی بر سر دارند که از زنگبار آمده است.

سیمای مسقط نشان از آن دارد که مدیران شهری تا اندازه زیادی به زیبایی و آراستگی بها می‌دهند.

اما ویژگی بارز شهر مسقط اقلیم کوهستانی آن است که در جای جای شهر به چشم می‌خورد.

بیش‌تر بخش‌های کشور عمان را رشته‌کوه‌های بزرگ می‌پوشاند.

این ویژگی کوهستانی حکایت از تنوع در وجود انواع گردشگری دارد

که معمولا در دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس کم‌تر می‌توان سراغ گرفت.

مسقط
چشم‌انداز دریای عمان از هتل مجلل قصرالبستان

در عین حال در این سرزمین هم می‌توان زمین‌های حاصل‌خیز را در جنوب شرق یافت و هم مناطقی شبه استوایی مانند صحرای ربع الخالی را. عمان کشوری است

که باستان‌شناسان در آن رگه‌هایی از قدمت کهن نیز یافته اند. عمان از نظر بوم گردی (اکوتوریسم) از غنای قابل توجهی برخوردار است.

بهترین زمان سفر به  عمان

از دی تا تیرماه فصل مناسب سفر به عمان است.

در این ماه‌ها پدیده‌های کم نظیر طبیعی هر گردشگری را غافلگیر می‌کند.

علاوه بر سیمای نیلگون خلیج عمان، سر برآوردن جوجه لاک پشت‌های منقاردار Hawksbill

از تخم در زیر شن‌های صاف ساحل هم دیدنی است که دل به امواج ملایم اقیانوس می‌سپارند.

بیش از ده‌ها لاک پشت تخم گذار در منطقه ای در جوار هتل‌های سه گانه

و مجلل شش ستاره “شانگری لا” گزارش شده است.

قایق‌های زیبا در این هتل‌های ساحلی آماده اند

تا گردشگران را به دیدار چشم اندازهای ساحلی ببرند.

در چشم انداز کلی عمان برای گردشگری حساب ویژه ای باز کرده است

و از مارینای مسقط باید به عنوان یک الگوی گردشگری دریایی یاد کرد.

در بندر الرودا نزدیک هتل قصرالبستان ده‌ها قایق کوچک و زیبا پهلو گرفته اند

که نشان از آن دارد مقامات برای برپایی ورزش‌های آبی و مسابقات دریایی برنامه ویژه ای تدارک می‌بینند.

پیشینه تاریخی روابط ایران و عمان

قدمت روابط ایران و عمان به سال‌های خیلی دور می‌رسدکه این روابط، ریشه در گذر تاریخ و جغرافیا دارد.

نزدیک‌ترین نگاه به روابط دو کشور نشان می‌دهد همگرایی به گونه‌ای بوده است

که پیش از انقلاب، سربازان ایرانی به سلطان عمان در سرکوب شورش کمک کردند

و پس از انقلاب هم عمان تنها کشور خلیج فارس بود که روابط خوبی با ایران در طول ۸‌‌سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران داشت.

تاکنون روابطی متین بین دو کشور برقرار بوده است و سلطان نشین عمان در سیاست خارجی خود، از سیاست موازنه مثبت بهره می‌برد.

از سوی دیگر علاقه‌مندی عمانی‌ها به بازدید از مناطق باستانی و گردشگری ایران مثل اصفهان و شیراز و سفر

به مناطق شمالی و سرمایه‌گذاری‌‌هایی که در بخش گردشگری در استان خراسان شمالی صورت گرفته، نشان می‌دهد این ظرفیت وجود دارد

که خطوط منظم هوایی بین دو کشور برقرار باشد. بخش عمده‌ای از گردشگرانی که از این کشور عازم ایران می‌شوند، گردشگران درمانی  هستند.

فرش مسجد سلطان‌قابوس، یادگاری نفیس از ایرانیان

مسجد بزرگ سلطان قابوس از دیدنی‌هایی است که گردشگران به دلیل معماری زیبا آن را فراموش نمی‌کنند.

در ساعات معینی از روز صحن مسجد برای بازدید عموم باز است به غیر از هنگام اذان و  تنها برای مسلمانان و ادای فریضه نماز. مصلای مسجد ظرفیت پذیرش ۶۵۰۰ نمازگزار را دارد.

ویژگی بارز مسجد سلطان قابوس آن است که دومین فرش بزرگ جهان به ابعاد ۷۰ * ۶۰ متر و به مساحت ۴۳۴۳ مترمربع کار هنرمندان ایرانی را در خود جای داده است.

این فرش ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار گره و ۲۱ تن وزن دارد و در صحن مصلا هنر ایرانی را به زیبایی به نمایش می‌گذارد.

بافت این فرش ۴ سال زمان برد و طرح آن تلفیقی از فرش‌های نفیس تبریز، کاشان و اصفهان است.

هتل‌های مجلل این شهر نیز از فضای محیطی و مدیریت ورزیده بین‌المللی برخوردارند. کراون پلازا، هتلی که به شکل کشتی مشرف به خلیج عمان و کوه بر بلندای صخره ای بنا شده است.

کارکنان همه لباس عمانی به تن دارند و سنت میهمان‌نوازی عمان را به نمایش می‌گذارند.

مسقط
سواحل پاکیزه مسقط از بالای هتل مجلل شانگری لا

هتل‌های مجلل مسقط

هتل ریجنت حیات مسقط نیز از نمادهای عربی بهره برده است

و یکی از هتل‌های ۵ ستاره این شهر به شمار می‌رود که هم برای مسافران تجاری و هم گردشگری عالی است.

از دیگر هتل‌های مجلل مسقط می‌توان به هتل شانگری لا (Shangri-La) اشاره کرد.

شانگری لا مجموعه ای از سه هتل است که بین خلیج عمان و کوه‌های اطراف چشم انداز نفس گیری دارد.

این جا برای ورزش‌های آبی مانند غواصی و والیبال ساحلی عالی است و اتاق‌های ویژه آن برای بچه‌ها بسیار خاطره انگیز است

به طوری که رودخانه ای مصنوعی در طول و عرض این هتل پیچ و تاب دارد

و بچه‌ها سوار بر تیوپ‌های پلاستیکی از این رودخانه آرام و لذت‌بخش

که به نام رودخانه سست lazy river مشهور است به تنهایی یا همراه والدین می‌گذرند.

قصر البستان Al Bustan Palace نیز همان طور که از نامش پیداست

با ۲۰۰ اتاق و ۵۰ سوئیت مجلل ترین هتل عمان به “جواهر سلطان” شهرت دارد.

برای اقامت مقامات عالی رتبه اجلاس سران کشورهای حوزه خلیج فارس در سال ۱۹۸۵ ساخته شد.

هرچند که حالا گردشگران متمول نیز این بخت را دارند تا چند شبی را احساس پادشاهی کنند و در این قصر زیبا اقامت گزینند.

گشتی در بازار سنتی یکی از دل انگیزترین زمان‌های حضور در مسقط، مشاهده بازار سنتی “سوق مطرح” است.

فروشندگان اجناس شان را در مغازه‌های تو در توی بازار آویزان کرده اند. این بازار پر از هنرهای دستی و پوشاک بانوان است.

سوغات عمان خنجر قلاف شده است که  آن را “خنجر” خطاب می‌کنند

این خنجر‌ها در نوع‌ها و قیمت‌های مختلف در مغازه‌ها موجود است

که حداقل هر مغازه چند مدل از آن‌ها را دارد و عموماً ساخت هند یا پاکستان هستند که به سفارش عمان ساخته می‌شوند.

یک نمایه قبیله ایی هم در عمان وجود دارد که آن را “ارصا” خطاب می‌کنند

که از نی ساخته شده و در آن یک شمشیر پنهان شده است

هنوز هم شمشیر در بعضی از کشورها به عنوان نمادی از قدرت قبیله‌ای است.

فرهنگ عمانی‌ها در “سوق مطرح”

بیش‌تر فروشندگان “سوق مطرح”،  نقره عمانی می‌فروشند و گردشگران را برای خرید به داخل مغازه دعوت می‌کنند.

این نوع نقره یک سوغات مشهور است که از آب نقره ساخته می‌شود و کوچک است.

عموماً روی جواهرات عمانی کلمه “عمان” حک می‌شود که نشان دهنده اعتبار آن محصول است البته محصولاتی بدون این نام نیز یافت می‌شود.

غذاهای عمانی با طبع ایرانی‌ها سازگار است. این غذاها عموماً عربی، لبنانی، ترکی و هندی هستند

اما عمانی‌ها بر این نکته هستند که غذاهای آن‌ها با غذاهای عربی تفاوت دارد

و با غذاهایی که از گذشته در سراسر شبه جزیره درست می‌شده هم فرق دارد.

در سفر به عمان از غذاهای دل چسب دریایی غافل نباشید.

خرمای عمان هم در جهان مشهور است که در بسیاری از مناطق در دسترس است.

البته غذاهای فست فود چون کی اف سی، مک دونالد و برگرکینگ نیز به راحتی در شهرهای بزرگ مانند مسقط و سلاله یافت می‌شود.

در یک برخورد اجمالی مردم عمان فروتن هستند خیره شدن کودکان، زنان و مردان به گردشگران در این کشور امری عادی است

و نشان از رفتار صمیمانه و توجه‌شان به خارجی‌ها دارد و همین طور لبخندهای کوچک کودکان خصوصاً

اگر بدانند شما به یک دلیل خاص به عمان آمده اید.

شرکت هواپیمایی عمان پرواز مستقیم از تهران به مسقط برقرار کرده است.

مسقط
گزارش و عکس: همایون ذرقانی